Czy istnieją skuteczne metody wykrywania kłamstwa?

Duża część społeczeństwa deklaruje, że nie kłamie, a wręcz kłamstwem się brzydzi. Co poniektórzy uważają nawet, że kłamstwo jest oznaką braku wychowania i poszanowania dla drugiego człowieka. Kłamstwo w naszej kulturze uznawane jest za rzecz złą i piętnującą osobę, która się nim posługuje.
Z badań prowadzonych przez dr Marka Pawlikowskiego wynika jednak, że przeciętny człowiek, każdego dnia używa kłamstwa przynajmniej dwukrotnie.  

Czym jest kłamstwo? 

Definicja znana przez każdego z nas, przekazywana od pokoleń, przedstawia kłamstwo jako niemówienie prawdy. Informacje, które są przez nas przekazywane, a jednocześnie nie są zgodne z rzeczywiście posiadaną przez nas wiedzą, można uznać za kłamstwo.

Dlaczego ludzie kłamią?  

Bez kłamstwa życie w społeczeństwie i prowadzenie interakcji między ludźmi byłoby dużo cięższe niż, kiedy mamy do dyspozycji szereg wymijających odpowiedzi. Kłamstwo niejednokrotnie pomaga nam się przystosować i budować złudną bezpieczną przestrzeń. Przykładowo, łatwiej jest powiedzieć koledze z pracy, że jego pomysł „jest w sumie OK.”, niż przedstawić mu swoją rzeczywistą opinię: „Uważam, że twój pomysł jest absolutnie nieadekwatny do zaistniałej sytuacji. Nie prowadzi on do rozwiązania problemu, a wymaga tylko dużych nakładów pracy i ponoszenia dodatkowych kosztów.”. Przecież jak użyjemy pierwszej wersji odpowiedzi, rzucając lepszy pomysł – nasz pomysł zostanie wybrany i przekazany do realizacji, a kolega nie stwierdzi, że jest beznadziejny, a jego pomysł był tylko OK.

Szczerość częściej prowadzi do wzajemnej niechęci, apatii, a często wręcz agresji, niż umiejętne omijanie prawdy – niechętnie nazywane kłamstwem. Mówiąc miłe rzeczy, chociaż nie zawsze zgodne z prawdą, dowartościowujemy się nawzajem, dzięki czemu budujemy przyjazne relacje z innymi ludźmi. I co w takiej sytuacji – kiedy kłamstwo jednocześnie jest uznawane za rzecz złą, ale pomaga nam w współegzystowaniu z naszym otoczeniem?

Czy istnieją skuteczne metody wykrywania kłamstwa?  

 

  • WIEDZA – najłatwiej zdemaskować „kłamczucha”, posiadając obszerniejszą od niego wiedzę;
  • WERYFIKACJA – w sytuacjach świadomego omijania prawdy, można wykryć kłamstwo przy pomocy kilkukrotnego wysłuchania tej samej historii/pomysłu/raportu, osoba kłamiąca często zapomina o szczegółach – właśnie dzięki różnicom możemy rozpoznać kłamstwo;
  • MOWA CIAŁA – w sytuacjach biznesowych najczęściej ocenia się jednak prawdomówność przyglądając się dokładnie mowie ciała. Kłamca może: unikać kontaktu wzrokowego, podczas opowiadania często zerkać do góry w lewą stronę, przybierać pozycję obronną – krzyżując ręce na piersi, wiercić się i nie móc usiedzieć w miejscu. Jest to tylko kilka przykładów najpopularniejszych zachowań, musimy jednak pamiętać, że kłamstwa uczymy się całe życie poprzez różnorodne sytuacje i obcowanie w różnych środowiskach, nie ma więc jednej dobrej metody na rozpoznanie maskowania kłamstwa.

Kłamstwo towarzyszy nam na każdym kroku – czasami jest narzędziem do budowania relacji i może przynosić korzyści społeczne, innym razem może być zwyczajnie złe i niedopuszczalne społecznie.

Gdzie leży granica między złym kłamstwem, a delikatnym omijaniem prawdy? Jak na razie chyba jedynie w ludzkim sumieniu.

Autor: Dorota Dyś
Źródło inspiracji: onet.pl